generic cialis
do generic viagra work yahoo
canada generic viagra safe
canadian healthcare viagra
generic cialis review
40 mg cialis
man on viagra
compare prices on cialis
cialis prices walmart
viagra to order
cialis commercial
compare viagra price
buy branded cialis
Web Design & Hosting Support  by THAIIS Chiang Mai
2011013

จาก 9/11 ถึงสงครามอิรัก

Filed under : POLITICS > SOCIAL SCIENCE

พิจารณาการครองอำนาจนำของสหรัฐอเมริกาผ่านแนวคิดนีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism)

                                     

จาก 9/11 ถึงสงครามอิรัก : พิจารณาการครองอำนาจนำ
ของสหรัฐอเมริกาผ่านแนวคิดนีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism)

                                     

ฑภิพร สุพร

นิสิตชั้นปีที่ 4 คณะสังคมศาสตร์ ภาควิชารัฐศาสตร์ฯ สาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

E-mail: huliocruz@msn.com 

              เฟอร์ดินานด์ มาร์กอสอดีตนายกรัฐมนตรีคนที่ 10 ของฟิลิปปินส์ได้กล่าวกับนางอิเมลดา มาร์กอสภรรยาของเขาโดยเปรียบเปรยการใช้อำนาจกับกระสุนปืนหนึ่งพันนัดไว้อย่างน่าคิดว่า
…การใช้อำนาจนั้นน่ะคือไม่มีวันที่จะใช้อำนาจ แต่ต้องให้มันเป็นที่รู้สึก มันก็เหมือนปืนที่มีกระสุนพันนัดน่ะแหละ พอเธอใช้ปืนเข้า เธอก็จะไม่มีกระสุนพันนัดอีกต่อไป เธอจะเหลือแค่ 999 นัด ศิลปะในการใช้อำนาจก็คือไม่มีวันใช้อำนาจ แต่ต้องให้มันเป็นที่รู้สึก[1]             

                จากคำกล่าวข้างต้นสามารถ “สะท้อน” ให้เห็นถึงศิลปะในการใช้อำนาจ ไม่ใช่แค่เพียงในระดับ “รัฐชาติ” แต่สามารถอธิบายถึงการใช้อำนาจของรัฐมหาอำนาจในระดับ “การเมืองระหว่างประเทศ”ได้อีกประการหนึ่งด้วย  โดยฉายภาพการใช้อำนาจอย่างไม่ชอบธรรม อันนำมาซึ่งความเสื่อมถอย(Decline)และปฏิกริยาต่อต้านการครองอำนาจ (Counter-Hegemony)ตามมุมมองแบบกรัมเชี่ยน (Gramscianism) ของอันโตนิโอ กรัมชี่ (Antonio Gramsci) ซึ่งกลายเป็นกรอบความคิดที่มีบทบาทสำคัญในการวิเคราะห์การเมืองระหว่างประเทศ[2] โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวคิดแบบนีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism) ซึ่งฉีกกรอบจากอรรถาธิบายตามแนวคิดกระแสหลัก (Mainstream) ที่ครอบงำการวิเคราะห์การเมืองระหว่างประเทศมาช้านาน อาทิ แนวคิดของกลุ่มสัจนิยม (Realism) หรือแนวอุดมคตินิยม (Idealism)

                งานเขียนชิ้นนี้ผู้เขียนมีเจตนาที่จะหยิบยกประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (International  Relations) กรณีเหตุการณ์วินาศกรรมเมื่อ วันที่ 11 กันยายน ค.ศ.2001หรือ ที่รู้จักกันในเหตุการณ์ “ 9/11” ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นเหตุการณ์ที่สั่นสะเทือน “ภาพมายาคติ”(Myth) ความยิ่งใหญ่ของสหรัฐอเมริกาที่ถูกท้าทายจาก “ขบวนการก่อการร้าย” ซึ่งถือเป็นวาทกรรม(discourse)[3] ในสังคมการเมืองระหว่างประเทศที่ผ่านการผลิตและผลิตซ้ำ (reproduce) โดยสหรัฐอเมริกาเพื่อสร้างความชอบธรรมในการรุกรานชาติอื่นๆภายใต้นโยบายชิงโจมตีก่อน(Preemption)ของรัฐบาล จอร์จ ดับเบิ้ลยู บุช ตลอดจนความพยายามที่จะสถาปนา “ระเบียบโลกใหม่” (New World Order) ให้หมุนตามความต้องการของวอร์ชิงตัน (Washington)

                นอกจากนี้ผู้เขียนยังต้องการตอบคำถามที่สำคัญสามประเด็นดังต่อไปนี้

                ประเด็นแรก คือ ต้องการอธิบายที่มาและสภาพของปัญหาทางประวัติศาสตร์ของเหตุการณ์การก่อวินาศกรรมเมื่อ วันที่ 11 กันยายน ค.ศ.2001 ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของสหรัฐอเมริกาที่ถูกโจมตีในแผ่นดินของตนเองโดยจะพิจารณาถึงท่าทีและนโยบายต่างประเทศของสหรัฐอเมริกาภายหลังจากการถูกลอบโจมตีตึกเวิร์ลเทรดเซนเตอร์ และตึกเพนตากอน ตามมาซึ่งการประกาศทำสงครามต่อต้านการก่อการร้าย การบุกอัฟกานิสถานในค.ศ.2001 และการบุกรักอิรัก ในค.ศ.2003 ตามลำดับ

                ประเด็นที่สอง คือ การวิเคราะห์เหตุการณ์การก่อวินาศดังกล่าวว่าสะท้อนให้เห็นประเด็นปัญหาใดในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและมีความสำคัญ ตลอดจนส่งผลกระทบต่อสังคมระหว่างประเทศและต่อประเทศไทยอย่างไร

                ประเด็นที่สาม คือการวิเคราะห์เหตุการณ์การก่อวินาศกรรม ผ่านกรอบแนวคิดนีโอกรัมเชี่ยน
(Neo-Gramscian) โดยเน้นอธิบายในประเด็นการครองอำนาจนำ (Hegemony) ปฏิกิริยาต่อต้านการครองอำนาจนำ (Counter-Hegemony) ที่เกิดขึ้นทั่วทุกมุมโลก รวมทั้งวิเคราะห์แนวโน้มของเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

                เหตุการณ์ก่อวินาศกรรมเมื่อวันที่ 11 กันยายน ค.ศ. 2001หรือ 9/11 เกิดขึ้นเมื่อกลุ่ม “ผู้ก่อการร้าย” ตามมุมมองของสหรัฐอเมริกา จี้เครื่องบินโดยสาร 4 ลำ[4] ลำแรกเป็นเครื่องบินพานิชย์ โบอิง 767-200 เที่ยวบินที่ 11 ของสายการบินอเมริกันแอร์ไลน์พุ่งเข้าชนตึก เวิร์ลเทรดเซ็นเตอร์ 1(อาคารเหนือ)  อีกลำหนึ่งคือเครื่องบินโบอิง 767-200 เที่ยวบินที่ 175 ของสายการบินยูไนเต็ดแอร์ไลน์ซึ่งพุ่งเข้าชนตึก เวิร์ลเทรดเซ็นเตอร์ 2(อาคารใต้)   ซึ่งถือว่าตึกแฝดคู่นี้เป็นสัญลักษณ์ของนครนิวยอร์ก และทุนนิยม(Capitalism)อันรุ่งโรจน์ของสหรัฐอเมริกา   

                เครื่องบินที่ถูกจี้อีกสองลำคือ เครื่องบินโบอิง 757-200 เที่ยวบินที่ 77 ของสายการบินอเมริกันแอร์ไลน์และ เครื่องบินโบอิง 757-200 เที่ยวบินที่ 93 ของสายการบินยูไนเต็ดแอร์ไลน์ ซึ่ง เครื่องบินโบอิง 757-200 เที่ยวบินที่ 77 พุ่งเข้าชนตึก เพ็นตากอน (Pentagon) ที่ทำการของกระทรวงกลาโหมสหรัฐอเมริกา ณ กรุงวอชิงตัน ในขณะที่เครื่องบินโบอิง 757-200 เที่ยวบินที่ 93 ของสายการบินยูไนเต็ดแอร์ไลน์ ตกที่เมืองซอมเมอร์เซ็ต รัฐเพนซิลวาเนีย

                จากเหตุการณ์ครั้งนี้มีผู้เสียชีวิตทั้งหมดเกือบ 3 พัน โดยเป็นผู้โดยสารลูกเรือรวมทั้งสลัดอากาศบนเครื่องบินทั้งหมด 246 คน ผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์ตึกถล่มอีก 2,602 คน รวมไปถึงนักผจญเพลิง 343 คนและตำรวจอีก 60 คน อีกทั้งยังมีผู้สูญหายอีก 24 คน[5]

                ภายหลังจากโศกนาฏกรรมดังกล่าวเพียง 9 วัน จอร์จ ดับเบิ้ลยู บุช ประธานาธิบดีก็ได้ประกาศในที่ประชุมครองสภาครองเกรสว่า “ทุกชาติ ทุกภูมิภาค ขณะนี้ต้องตัดสินใจว่าจะเลือกอยู่ข้างเราหรืออยู่ข้างผู้ก่อการร้าย”[6]  และถือได้ว่าคำกล่าวดังกล่าวเป็น “หลักหมุดแรก”ของการประกาศสงครามต่อต้านการก่อการร้าย (War on Terrorism) ซึ่งตามมาด้วยคำถามว่าแท้จริงแล้วสหรัฐอเมริกาประกาศสงครามกับใคร และเพื่อวัตถุประสงค์ใดกันแน่

                ประธานาธิบดีบุชได้ตัดสินใจนำสหรัฐอเมริกาเข้าสู่สงครามในอัฟกานิสถานใน ปี 2001 โดยอ้างว่ารัฐบาลตาลีบันและอัฟกานิสถานให้การสนับสนุน ประกอบกับเป็นฐานที่มั่นของการฝึกของผู้ก่อการร้ายกลุ่มอัลเคด้า(Al Qaeda) ภายใต้การสนับสนุนของโอซามา บินลาเด็น (Osama bin Laden) ซึ่งครั้งหนึ่งอัฟกานิสถานและบินลาเด็นเคยเป็นมิตรที่ดีต่อสหรัฐอเมริกาในช่วงสงครามเย็น เพราะรัฐบาลสหรัฐในขณะนั้นให้การสนับสนุนรัฐบาลตาลิบันเพื่อต่อต้านอำนาจของสหภาพโซเวียต

                หลังจากสงครามในอัฟกานิสถาน สหรัฐฯ ก็หันไปสนใจกับประเทศที่เชื่อว่ากำลังพัฒนาหรือครอบครองอาวุธทำลายล้างสูง (Weapon of Mass Destruction: WMD) ตลอดจนให้การสนับสนุนการก่อการร้าย โดยเจาะจงที่ประเทศอิรัก อิหร่าน และเกาหลีเหนือ ซึ่ง บุช ได้เรียกประเทศประกาศว่าเป็นแกนแห่งความชั่วร้าย (Axis of Evil)[7]

                ในปี 2003 บุช ตัดสินใจทำสงครามกับอิรักเพื่อโค่น ล้มซัดดัม ฮุสเซน (Saddam Hussein) โดยกล่าวหาว่าอิรักนั้นมีอาวุธที่มีอำนาจทำลายล้างสูง (Weapons of Mass Destruction) ไว้ในครอบครอง ประกอบกับรัฐบาลพรรคบาธ (Baath Party) ในสายตาของสหรัฐฯ มีการปกครองที่ขัดต่อระบอบประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนจึงมีความจำเป็นที่จะต้องเปลี่ยนระบอบการปกครอง (regime change) เสียใหม่ให้เป็นไปตามแนวทางของ “ประชาธิปไตย” ที่สหรัฐอเมริกาต้องการ

                แม้ว่ารัฐบาลสหรัฐฯจะขาดหลักฐานที่เพียงพอประกอบกับมิได้รับการสนับสนุนจาก คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (United Nations Security Council: UNSC)[8] แต่สหรัฐก็ยังยืนยันที่จะทำสงครามในอิรักโดยชูเรื่อง สิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตย ซึ่งเท่ากับว่าสหรัฐอเมริกาตัดสินใจดำเนินนโยบายแบบเอกภาคีนิยม (Unilateralism) โดยมีพันธมิตรอย่างอังกฤษที่พร้อมให้การสนับสนุนการทำสงครามในอิรักอย่างเต็มที่ แม้จะมีเสียงทัดทานจากชาติต่างๆ ในโลกที่ไม่เห็นด้วยก็ตาม

                ทั้งสหรัฐอเมริกาและอังกฤษปฏิบัติการทางทหารอย่างเต็มรูปแบบ[9] โดยใช้กำลังรบภาคพื้นดินควบคู่กับการโจมตีทางอากาศบุกเข้าอิรักจากทางตอนใต้ ผ่านเมืองสำคัญคือเมืองท่าอุมคาซาร์ บาซราห์ นาซิริยา นาจาฟ จนเข้าสู่กรุงแบกแดด โค่นล้มรูปปั้นของซัดดัมในใจกลางเมืองหลวงอันเป็นสัญลักษณ์ของการสิ้นสุดของ ระบอบการปกครองของซัดดัม (Saddam’s Regime) ในท้ายที่สุด[10]

                ปฏิเสธมิได้ว่าการก่อวินาศกรรมในครั้งนี้มีนัยสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจและระบบการเมืองระหว่างประเทศ รวมทั้งส่งผลกระทบต่อการศึกษาของสาขาวิชา รัฐศาสตร์ (Political Science) โดยเฉพาะอย่างยิ่งสาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (International Relations) มีนักวิชาการหลายท่านให้ความเห็นว่าการก่อวินาศกรรมในครั้งนี้มีลักษณะของการก่อสงครามแบบหลังสมัยใหม่ (Postmodern War)  [11] ชัยวัฒน์ สถาอนันต์ชี้ว่า “ความเป็นหลังสมัยใหม่” ของการโจมตีในเหตุการณ์ “9/11” คือการเปลี่ยนแปลงสิ่งที่มิใช่อาวุธให้กลายเป็นอาวุธ[12] นั่นคือการใช้ “เครื่องบินพาณิชย์” ซึ่งมิใช่อาวุธสงคราม  แต่กลับมีอานุภาพในการทำลายล้างมิได้ยิ่งหย่อนไปกว่าการใช้อาวุธที่มีพลังทำลายล้างสูงแต่อย่างใด นอกจากนี้ความเป็นหลังสมัยที่เห็นได้ชัดคือการปราศจากซึ่ง

                “เรื่องเล่าขนานใหญ่” (Metanarratives)[13] โดยมิได้มีผู้ใดหรือกลุ่มใด “อวดอ้าง”หรือออกมาแสดงความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนตามรูปแบบปกติ

                แต่ผู้เขียนมองว่าความเป็นสมัยใหม่ (Modernity) หรือ “เรื่องเล่าขนานใหญ่” ยังคงปรากฏให้เห็นอยู่ แต่เป็นเรื่องเล่าที่ถูกเล่าขานจากผู้ถูกกระทำอย่างสหรัฐอเมริกาแต่เพียงฝ่ายเดียว รวมทั้งยังเป็นเรื่องที่ถูกผลิตซ้ำ (Reproduce) จากสื่อมวลชนของสหรัฐและสังคมการเมืองระหว่างประเทศ โดยอาศัยข้อได้เปรียบของโลกในยุคโลกาภิวัตน์ซึ่ง เดวิด ฮาร์วีย์ (David Harvey) ให้อรรถาธิบายว่าเป็น “โลกของการกระชับแน่นระหว่างเวลาและสถานที่” (Time – space compression)[14] ซึ่งทำให้การถ่ายโอนข้อมูลข่าวสาร สามารถกระทำได้อย่างฉับไว ซึ่งทำให้ความแตกต่างระหว่างสถานที่เลือนหายไป และทำให้เราสามารถรับรู้เหตุการณ์ซึ่งเกิดขึ้นอีกซีกโลกหนึ่งภายในเวลาพร้อมๆ กัน (Simultaneity)

                ดังนั้นเมื่อ “ภาพการก่อการร้าย” ถูกถ่ายทอดผ่านระบบเทคโนยีสารสนเทศอันทันสมัย “ฉายภาพ” ของเครื่องบินที่ถูกจี้โดยกลุ่มผู้ก่อการร้ายพุ่งเข้าชนตึกเหนือ/ใต้ของตึกเวิร์ลเทรดเซ็นเตอร์ (World Trade Center) นับสิบๆ ครั้ง ซึ่งก่อให้เกิดอารมณ์/ความรู้สึกร่วมของผู้ชม มิใช่เพียงแค่ภายในสหรัฐอเมริกา แต่รวมทั้งผู้คนจาก “ทั่วทั้งโลก” ที่เฝ้ามองภาพการพุ่งชนแฝดสัญลักษณ์ (Symbol) ของทุนนิยม และมหานครนิวยอร์กซ้ำแล้วซ้ำอีก เท่ากับเป็น “การสร้างภาพ” ความน่าสงสารในฐานะ “ผู้ถูกกระทำ” และสร้างความโกรธแค้นขึ้นในจิตใจของผู้ชมและผู้สูญเสีย ที่มาพร้อมกับภาพความโหดร้ายของ “ผู้กระทำ” ของชาติพันธุ์อาหรับ (Arab) และศาสนาอิสลามไปโดยปริยาย

                แน่นอนว่าการก่อร้าย/ถูกก่อการร้าย โดยเฉพาะยิ่งในแผ่นดินของรัฐมหาอำนาจอย่างสหรัฐอเมริกาย่อมสั่นสะเทือนเวทีการเมืองระหว่างประเทศ (International Politics) และสะท้อนให้เห็นถึงอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาดของรัฐประชาชาติ (National state) ที่ถูกท้ายทายจากตัวแสดงที่ไม่ใช่รัฐ (Non-State Actor) หรือจาก หรืออาจกล่าวได้ว่า “การก่อวินาศกรรม” ครั้งนี้มิใช่การต่อสู้ระหว่างรัฐอธิปไตยอีกต่อไป[15]  แต่เป็นรูปแบบของกลุ่ม “ผู้ก่อการร้ายที่ปราศจากรัฐ” ที่สามารถทำการ “โจมตีเชิงสัญลักษณ์” ต่อทุนนิยมและกองบัญชากองกำลังทหารที่แข็งแกร่งที่สุดของโลก (The Pentagon)

                การโจมตีในครั้งนี้ นอม ชอมสกี้ (Noam Chomsky) ชี้ว่าเป็นครั้งแรกที่สหรัฐถูกถล่มโดยตรง[16] ส่งผลให้สหรัฐอเมริกาภายใต้การบริหารราชการแผ่นดินของบุช (Bush’s Administration) พยายามรักษาสถานะของทำเนียบขาว ตลอดจนตอบคำถามจากการโจมตีในครั้งนี้ต่ออเมริกันชนและชาวโลกให้ได้ ซึ่งบุชพุ่งเป้าไปที่กลุ่มอัลเคด้าและนายโอซามา บินลาเด็น

                ไม่สามารถปฏิเสธได้ว่าเหตุการณ์ในครั้งนี้เป็นการสั่นคลอนอำนาจของรัฐประชาชาติและ “สถาปัตยกรรมทางการเมืองระหว่างประเทศ” ตลอดจนทำให้ประเด็นปัญหาด้านความมั่นคงกลับมาทวีความสำคัญอีกครั้ง จะเห็นได้จากนโยบายด้านความมั่นคง (Security policy) ของสหรัฐอเมริกาซึ่งมีการจัดตั้งกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ (Department of Homeland Security)[17] เพื่อบริหารจัดการและดูแลความมั่นคงของประเทศเป็นกรณีพิเศษโดยมิต้องอยู่ใต้การตรวจสอบของรัฐสภา

                นอกจากนี้สหรัฐยังเริ่มลิดรอน/คุกคาม สิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน  ประกอบกับการตรวจตราอย่างเข้มงวดบริเวณสนามบิน หรือแม้แต่กระทั่งการคุมตัวผู้ต้องขัง/การปฏิบัติต่อผู้ต้องสงสัยอย่างทารุณ ผ่านเทคนิคการสอบสวนเพื่อให้ได้มาซึ่งความจริง เพื่อเป็น “การสลายตัวตน” ของชาวมุสลิมโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มของชาวมุสลิมผู้เคร่งศาสนา (Islamic Fundamentalists)

                ยิ่งไปกว่านั้นสหรัฐอเมริกาภายใต้ลัทธิบุช (Bush Doctrine) อันเกิดจากการผสมผสานแนวคิดของพวกอนุรักษ์นิยมใหม่ (Neo-conservative) ซึ่งให้ความสำคัญกับการใช้ความรุนแรงเพื่อรักษาผลประโยชน์แห่งชาติ[18] ได้กลายเป็นแก่นสำคัญของการดำเนินนโยบายต่างประเทศของสหรัฐอเมริกา โดยนำพาสหรัฐสู่การดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแบบเอกภาคีนิยม (Unilateralism) หรือแบบ “ลุยเดี่ยว” (Go-it-alone)[19] โดยไม่สนใจเสียงทัดทานจากนานาประเทศ

                คำพูดของประธานาธิบดีบุชเกี่ยวกับเหตุการณ์ในครั้งนี้ก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะยิ่งเป็นตัว “กระตุ้น”และส่งสัญญาณไปยังชาติพันธมิตรของสหรัฐและชาติที่ยัง “เป็นกลาง” ให้ตัดสินใจเลือกข้างหรือแสดงท่าทีตอบสนองต่อนโยบายของสหรัฐ โดยข้อความที่มัก “ถูกหยิบยก” มาพูดถึงคือ ทุกชาติ ทุกภูมิภาค ขณะนี้ต้องตัดสินใจว่าจะเลือกอยู่ข้างเราหรืออยู่ข้างผู้ก่อการร้าย[20]  ซึ่งเท่ากับนำพาโลกไปสู่สมัยยุคสงครามเย็นอีกครั้ง กล่าวคือประเทศต่างๆในโลกไม่มีทางเลือกมากนักโดยจำเป็นจะต้องเลือกว่าจะอยู่กับสหรัฐอเมริกาหรือสหภาพโซเวียต

                คำพูดของบุชทำให้โลกในยุคหลังสงครามเย็น (Post Cold War) ที่มักถูกมองว่าเป็นโลกหลังสมัยใหม่ (Postmodern World) กลับสู่วงเวียนของความเป็นสมัยใหม่(Modernity) อีกครั้งผ่านการมองสิ่งต่างๆ แบบ “ทวิลักษณ์ปฏิภาคสัมพันธ์” หรือ “แบบคู่ตรงข้าม” (Binary Opposition)[21] ซึ่งเป็นการแบ่งแยกระหว่างชาติที่อยู่ข้างสหรัฐและชาติที่อยู่ข้างกลุ่มก่อการร้าย หรือถ้าจะชี้ชัดลงไปตามมุมมองของสหรัฐคือ การแบ่งฝ่ายระหว่างธรรมะ/อธรรม หรือ พระเอก/ผู้ร้าย นั่นเอง

                ทั้งนี้ การประกาศสงครามต่อต้านการก่อการร้าย (war on terror) ส่งผลกระทบต่อสภาวการณ์ทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ  ทำให้ชาติต่างๆต้อง “ขานรับ”นโยบายของสหรัฐทั้งที่เต็มใจ/กึ่งเต็มใจในเชิงบังคับ อาทิ ประเทศญี่ปุ่นที่มีจุดยืนแน่นอนในการสนับสนุนสหรัฐในการทำสงครามต่อต้านการก่อการร้าย ซึ่งแม้ญี่ปุ่นจะมีข้อจำกัดตามรัฐธรรมนูญมาตรา 9 ที่ห้ามมิให้มีกองกำลังทางทหารก็ตาม แต่สามารถมีกองกำลังป้องกันตนเอง (Self-Defense Force : SDF) ได้ [22]

                ใน ค.ศ. 2001 เมื่อวันที่ 25 พฤจิกายน ญี่ปุ่นได้ส่งเรือรบสามลำสู่มหาสมุทรอินเดีย เพื่อให้การสนับสนุนที่ไม่ใช่การรบต่อกองทัพสหรัฐและพันธมิตรในการบุกอัฟกานิสถาน ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่ทหารญี่ปุ่นออกไปปฏิบัติการนอกประเทศ นับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง[23] จุดนี้เองเราจะเห็นได้ถึงความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างญี่ปุ่น-สหรัฐอเมริก ที่มีมาตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง[24] โดยนายกรัฐมนตรีจุนอิชิโร โคอิซูมิ (Junichiro Koizumi) ได้กล่าวย้ำถึงความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศไว้ว่าญี่ปุ่นต้องสนับสนุนการโจมตีอิรักของสหรัฐอเมริกาในฐานะที่เป็นพันธมิตรกับสหรัฐอเมริกาซึ่งต่อมาภายหลังญี่ปุ่นได้ให้ความช่วยเหลือทั้งการสนับสนุนทางการเงินและการส่งกองกำลังป้องกันตนเองจำนวน 1,100 คน เพื่อปฏิบัติภารกิจทางตอนใต้ของอิรัก ในปี 2003[25]

                นอกจากนี้ชาติพันธมิตรที่สำคัญของสหรัฐเช่น สมาชิกในกลุ่มนาโต้ (North Atlantic Treaty Organization  : NATO)[26] อาทิ พันธมิตรที่สำคัญอย่าง เยอรมนี ก็ให้การสนับสนุนสหรัฐในการทำสงครามครั้งนี้เช่นเดียวกัน โดยเมื่อมีการสำรวจความคิดเห็นของคนเยอรมันโดย the Allensbach Institute for Public Opinion Research จากประชาชนจำนวน 2000 คน โดยพบว่าผู้คน2 ใน 3 ประสงค์ให้เยอรมนีปรับปรุงกองทัพให้เข้มแข็งหลังเหตุการณ์ 9/11 ผลสำรวจยังชี้ให้เห็นต่อไปอีกว่าชาวเยอรมันมีความกังวลและมีประชาการถึง 1 ใน 4 ที่คิดว่าศาสนาอิสลามเป็นปัญหา[27]

                ประเทศไทยภายใต้การบริหารราชการแผ่นดินของพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตรก็ขานรับนโยบายการทำสงครามต่อต้านการก่อการร้ายของสหรัฐอเมริกาเช่นเดียวกัน โดยกระทรวงกลาโหมได้จัดส่งกองกำลังทหารไทย จำนวน 886 นาย ไปปฏิบัติการ โดยใช้ชื่อกองกำลังเฉพาะกิจไทย/อิรัก มีภารกิจสนับสนุนทั่วไปให้กับกองกำลังผสมนานาชาติ (MULTINATIONAL DIVISION SOUTH CENTRAL หรือชื่อย่อ MND SC) เกี่ยวกับงานช่างสนาม และงานช่างก่อสร้างสนับสนุนการฟื้นฟูบูรณะอิรัก เช่น การซ่อมสร้างถนน อาคาร และระบบสาธารณูปโภคที่ได้รับความเสียหายจากสงคราม (ไม่รวมการเก็บกู้วัตถุระเบิด) การบริการทางการแพทย์ และการปฏิบัติการกิจการพลเรือน มีระยะเวลาการปฏิบัติภารกิจ ปฏิบัติภารกิจ 1 ปี ส่วนงบประมาณให้ตกลงกับสำนักงบประมาณต่อไป[28] 

                นอกจากนี้ประเทศต่างๆ ยังส่งกองกำลังที่มีขนาดเล็กมากไปสมทบในการทำสงครามในอิรักด้วย อาทิ กองกำลังจากบัลแกเรีย 480 นาย ฮังการี 441นาย เอลซัลวาดอร์ 360 นาย ฮอนดูรัส 360 นาย สาธารณรัฐโดมินิกัน 300 คน โรมาเนีย 205 คน มองโกเลีย 174 นาย แลตเวีย 103 นาย สโลวีเนีย 82 นาย ลิทัวเนีย 45 นาย คาซัคสถาน 27 นาย ฟิลิปปินส์ 177 นายและ นิคารากัว 120 นาย[29] 

                การทำสงครามต่อต้านการก่อการร้ายของสหรัฐได้สะท้อน (Reflect) “ความพยายาม” ในการรักษาอำนาจผ่านการครองอำนาจนำของสหรัฐอเมริกา ซึ่งเราสามารถพิจารณา/ ทำความเข้าใจการครองอำนาจผ่านกรอบความคิดแบบกรัมเชี่ยน(Gramscian) /นีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism) ของอันโตนิโอ กรัมชี่ (Antonio Gramsci) ซึ่งแท้จริงแล้วทั้ง Gramscianism และ Neo-Gramscianism มิได้มีความต่างกันทางนัยสำคัญมากนัก เพราะใช้แนวทางของกรัมชี่เป็นแนวหลักในการวิเคราะห์และวิพากษ์ปรากฏการณ์ทางการเมืองเช่นเดียวกัน[30] แต่ Neo-Gramscianism นั้นเป็นการพยายามที่จะนำแนวคิดของกรัมชี่เชื่อมโยงเข้ากับการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โดยมีนักวิชาการรุ่นแรกๆ ของสำนักนีโอกรัมเชี่ยน[31] ได้แก่ Stephen Gill[32] และ Robert Cox [33] โดยนักกลุ่มนักคิดที่มีชื่อเสียงในปัจจุบันนี้ได้แก่ Andreas Bieber และ Adam David Morton

                กรัมชี่เป็นนักคิดชาวอิตาเลียนที่นิยมแนวคิดแบบมาร์กซิสและเป็นหนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์อิตาลี แต่อิตาลีในขณะนั้นเป็นช่วงที่กระแสฟาสซิสม์กำลังเรืองอำนาจ ภายใต้ผู้นำอย่างเบนิโต มุโสลินี(Benito Mussolini) ซึ่งมีแนวทางขัดแย้งกับฝ่ายคอมมิวนิสต์ ส่งผลให้ใน ค.ศ. 1926 กรัมชี่ต้องถูกจำคุก แต่ระหว่างการถูกจองจำเขาได้เขียนหนังสือและบทความออกมาอย่างมากมายและมีอิทธิพลต่อนักวิชาการรุ่นหลังที่สนใจในแนวคิดของเขา โดยเฉพาะหนังสือ Prison Notebooks ซึ่งได้อธิบายเกี่ยวกับการครองอำนาจนำ (Hegemony) ซึ่งถือเป็นสารัตถะที่สำคัญที่สุดของแนวคิดแบบกรัมเชี่ยน

                แนวคิดที่สำคัญของกรัมชี่คือแนวคิดเรื่องการครองอำนาจนำ หรือ Hegemony นั้นมาจากคำว่า Hegemon ในภาษากรีก แปลว่า การนำ หรือการมีอำนาจเหนือผู้อื่นและมักใช้ในความหมายของการครองอำนาจนำทางการเมือง (Political Dominance)[34]

                แนวคิดแบบกรัมเชี่ยนเป็นนั้นให้ความสำคัญกับอุดมการณ์ และ และโครงสร้างส่วนบน(Superstructure) ซึ่งต่างจากพวกมาร์กซิสต์คนอื่นๆ ที่มองว่าโครงสร้างส่วนล่าง (Base/Substructure) นั้นมีความสำคัญมากกว่าโดยมองว่าโครงสร้างส่วนล่าง อันได้แก่ วิถีการผลิต (Mode of Production) ซึ่งประกอบด้วย พลังในการผลิต (Productive Force : ฝ่ายแรงงาน) และความสัมพันธ์ในการผลิต (Relation of  Production : ฝ่ายนายทุน) ซึ่งทั้งพลังในการผลิตและความสัมพันธ์ในการผลิตนั้นมักมีความขัดแย้งกันปรากฏให้เห็นในรูปแบบของการต่อสู้ทางชนชั้น (Class Struggles)

                กรัมชี่แย้งว่าโครงสร้างส่วนบน เช่น ระบบกฎหมาย ความเชื่อ ศีลธรรม ปรัชญา การศึกษา และสถาบันทางการเมืองเป็นต้น มีความสำคัญและเป็นสิ่งที่บรรดามาร์กซิสดั้งเดิม (Classical Marxist) ละเลย และมองว่าโครงสร้างส่วนบนนี้ก็เป็นตัวที่สามารถเปลี่ยนแปลงสังคมได้เช่นเดียวกัน ยิ่งไปกว่านั้นหากรัฐหรือผู้ปกครองต้องการครองอำนาจนำในสังคมได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด (Absolute Domination) มีความจำเป็นที่จะต้องยึดอำนาจโครงสร้างส่วนบนและโครงสร้างส่วนล่างให้ได้ทั้งสองส่วน  การที่จะสามารถครองอำนาจนำในสังคมได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดได้ต้องกระทำผ่านสิ่งที่เรียกว่า กลุ่มประวัติศาสตร์ (Historical Bloc) เพื่อสร้างหรือแปรสภาพ (Transform) ความคิดความเห็นของกลุ่มต่างๆในสังคมไม่ว่าจะเป็นกลุ่มที่เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย ให้ไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อสร้างเอกภาพระหว่างผู้ครองอำนาจนำและผู้ถูกครองอำนาจ ซึ่งทำให้ผู้ถูกครองอำนาจถูกครอบนำทางความคิดอย่างสมบูรณ์[35]

                กรัมชี่อธิบายการครองอำนาจนำในโครงสร้างส่วนบน เป็น 2 กรณี กรณีแรกได้แก่ การใช้อำนาจบังคั (Coercion) คือ การใช้อำนาจรัฐหรือการใช้กำลังเพื่อควบคุมคนในสังคมให้ไม่สามารถรวมตัว หรือลุกฮือต่อต้าน โค่นล้มระบบหรืออำนาจรัฐได้ และรูปแบบการใช้กำลังบังคับนั้นมักเกิดในประเทศที่มีการพัฒนาทางสังคมในระดับต่ำ ยกตัวอย่างเช่น ในช่วงก่อนการปฏิวัติรัสเซีย  เป็นต้น                  

                 กรณีที่สองได้แก่ การสร้างความยินยอมพร้อมใจ (Consent)  คือ การควบคุมหรือครอบงำสังคม โดยปราศจากการใช้กำลัง แต่เน้นการสร้างความยินยอมพร้อมใจ (Spontaneously Consensus)[36] เพื่อครอบงำทางความคิด ผ่านระบบกฏหมาย ความเชื่อ ทัศนคติ ศีลธรรม วัฒนธรรม ปรัชญา การศึกษา ฯลฯ โดยที่ผู้ที่ถูกครอบงำไม่รู้ตัวว่ากำลังตกอยู่ในการครอบงำอยู่และกลายเป็นสามัญสำนึก (Common Sense) ของกลุ่มคนในสังคมนั้นๆ ไปในที่สุด โดยรูปแบบการสร้างความยินยอมพร้อมใจนี้มักเกิดในประเทศที่เจริญแล้วเช่นในยุโรปตะวันตก

                นอกจากนี้กรัมชี่ยังอธิบายการใช้อำนาจบังคับ (Coercion) และการสร้างความยินยอมพร้อมใจ (Consent) ว่าสามารถกระทำผ่านสังคมการเมือง (Political  Society) และประชาสังคม( Civil Society)[37]กรัมชี่ให้ความสำคัญกับการสร้างความยินยอมพร้อมใจ (Consent) ที่กระทำผ่านประชาสังคม โดยทำหน้าที่ครอบงำสังคมผ่าน สถาบัน ต่างๆ ในประชาสังคมที่ล้วนถูกสร้างโดยผู้ปกครอง/ชนชั้นปกครองเพื่อใช้ครอบงำทางความคิด[38] หรืออุดมการณ์ทางสังคม อันได้แก่ โรงเรียน ครอบครัว ศาสนา ความเชื่อ สื่อสารมวลชน ฯลฯ และอาจกล่าวได้ว่าประชาสังคมนั้นเป็นเครื่องมือในการครองอำนาจนำของชนชั้นนายทุนในประเทศพัฒนาแล้ว ซึ่งประชาสังคมในระบบทุนนิยมประชาธิปไตยนั้นทำหน้าที่ปกป้องทุนนิยมจากการปฏิวัติหรือการต่อสู้[39] เพราะจะเป็นสิ่งที่สามารถควบคุมสังคมได้ในระยะยาวและมั่นคงกว่าการใช้อำนาจบังคับ (Coercion) เพราะสามารถยึดครองพื้นที่ทางความคิด (War of Position) ในประชาสังคมได้สำเร็จนั่นเอง [40]                                          

                แนวคิดแบบกรัมเชี่ยน (Gramscianism) มิได้ให้อรรถาธิบายเกี่ยวกับบริบทการเมืองระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่เรากำลังพยายามทำความเข้าใจท่าทีและนโยบายต่างประเทศของสหรัฐอเมริกาภายใต้รัฐบาลบุชว่ามีลักษณะของความพยายามในการครองอำนาจนำ (Hegemony) ในรูปแบบใด

             อย่างไรก็ตาม แต่เราสามารถหยิบยกแนวคิดนีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism) ซึ่งเป็นการขยายพื้นที่การอธิบายตามแนวคิดแบบกรัมชี่สู่พื้นที่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (International Realm) ตามแนวทางของโรเบิร์ต ค็อกซ์ (Robert Cox) นักคิดของรุ่นแรกของสำนักนีโอกรัมเชี่ยน ซึ่งเป็นกลุ่มที่มิได้ยึดติดอยู่กับมิติทางเศรษฐกิจหรือตัวแสดงอย่างชนชั้นนายทุน (Bourgeois) และชนชั้นแรงงาน (Proletariat) ดังเช่น นักมาร์กซิสดั้งเดิม (Traditional  Marxist)

                พฤติกรรมของสหรัฐในเวทีการเมืองระหว่างประเทศภายหลังเหตุการณ์ 9/11 จะเห็นได้ว่าสหรัฐใช้อำนาจบังคับและการสร้างความยินยอมพร้อมใจทั้งในระดับประเทศและต่างประเทศโดยความพยายามในการสร้างความยินยอมพร้อมใจ(Consent)นั้น ภาพยนตร์สารคดีของไมเคิล มัวร์ (Michael Moore) เรื่อง Fahrenheit 9/11 ได้ทำหน้าที่อย่างดีในการให้อรรถาธิบายเกี่ยวกับความไร้ประสิทธิภาพในการรับมือต่อสถานการณ์ภายหลังการก่อนวินาศกรรม และการสร้างสภาวะให้เกิดความรู้สึกร่วม (Common Sense) ถึงความรุนแรงของกลุ่มก่อการร้ายแม้ในสภาวะปกติว่า “มีความสุ่มเสี่ยง”ต่อการเกิดเหตุการณ์รุนแรง  ผ่านการปรับระดับความรุนแรงของสถานการณ์จากในระดับรุนแรงจาก สูง-ปานกลาง-ต่ำ ขึ้นลงอยู่บ่อยครั้ง  ส่งผลให้ชาวอเมริกันรู้สึกขาดความมั่นคงเพราะถูกทำให้รู้สึกว่าสังคมหรือรัฐขณะนั้นปราศจากความมั่นคงปลอดภัย( Insecurity State) และความรู้สึกร่วมดังกล่าวนี้เองทำให้ชาวอเมริกันยอมสูญเสีย “เสรีภาพ” และ “พื้นที่ส่วนตัว” ซึ่งครั้งหนึ่งพวกเขาเคยเชิดชูว่าเป็นจุดเด่นของความเป็นอเมริกัน   

             การยินยอมของประชาชนโดยไม่ขัดขืน/เชื้อเชิญให้รัฐบาลเข้ารุกล้ำพื้นที่ส่วนตัวเพื่อความมั่นคงปลอดภัย อาทิ การยอมให้มีการดังฟังโทรศัพท์ การตรวจค้นอย่างเข้มงวดบริเวณสนามบิน หรือการเลือกปฏิบัติต่อคนอาหรับหรือชาวอเมริกันเชื้อสายอาหรับ  มาตรการเหล่านี้ของรัฐบาลบุช อาจสะท้อนให้เห็นว่าในช่วงหลังเหตุการณ์ 9/11 รัฐบาลบุช “ประสบความสำเร็จ” ในการสร้างความยินยอมพร้อมใจในประเทศของตน พร้อมทั้งมีแรงสนับสนุนที่เพียงพอจากมติมหาชนอันเป็นผลผลิตจากการสร้างความรู้สึกร่วมในการจัดการกับกลุ่ม “ผู้ก่อการร้าย”ที่พรากชีวิตชาวอเมริกันจากเหตุการณ์ก่อวินาศกรรม ส่งผลให้บุชสามารถนำพาประเทศเข้าสู่สงครามในอัฟกานิสถานได้ในที่สุด

              เมื่อมองถึงสิ่งที่กรัมชี่เรียกว่า “ประชาสังคม” (Civil Society) ซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความยินยอมพร้อมใจเพื่อครอบงำทางความคิดและอุดมการณ์ทางสังคมผ่านสถาบันต่างๆ อาทิ สถาบันครอบครัว ศาสนา สื่อสารมวลชน เป็นต้น สหรัฐเองพยายามสร้างชุดความเชื่อ/ชุดอุดมการณ์ว่าด้วยการเชิดชูประชาธิปไตย และความยิ่งใหญ่ของอเมริกันชนผ่าน“ประชาสังคม” นี้เอง    

              ในขณะเดียวกัน“ประชาสังคม” ของสหรัฐอเมริกาก็ได้สร้างความรู้สึกเกลียดชังต่อรัฐบาลตาลีบัน (Taliban Government) และโอซามา บินลาเด็น (Osama bin Laden) ในความรู้สึกนึกคิดของชาวอเมริกันแม้จะไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะพิสูจน์ได้ว่าบินลาเด็นมีส่วนเกี่ยวข้องในการก่อวินาศกรรมในครั้งนี้

                ตัวอย่างประชาสังคมที่ทำหน้าที่ในการสร้างความยินยอมพร้อมใจและความเกลียดชังไปพร้อมๆ กันได้แก่ สถานีโทรทัศน์ซีเอ็นเอ็น (CNN) โดยภายหลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว CNN ได้ทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงของวอร์ชิงตันในผลิตและผลิตซ้ำ (Reproduce) เหตุการณ์ในครั้งนั้นผ่านการ “ฉายภาพ” เครื่องบินพุ่งชนตึกเวิร์ดเทรดเซ็นเตอร์ซ้ำไปซ้ำมาแก่ชาวอเมริกันและชาวโลก ซึ่งไม่สามารถปฏิเสธได้ว่าสื่อมวลชนเป็นเครี่องมือสำคัญโดยเป็น “กลไกการครองอำนาจนำ” (Hegemonic Apparatus) ที่เป็นสื่อกลาง[41]ในการถ่ายทอดอุดมการณ์ หรือชุดความคิด ความเชื่อ ของทำเนียบขาวสู่ประชาชนในประเทศ

                สื่อมวลชนสหรัฐ มีส่วนสำคัญในการสร้างความยินยอมพร้อมใจ (Spontaneously Consensus) แก่ประชาชนให้คล้อยตามรัฐบาลบุช อันตามมาซึ่งความชอบธรรมในการปกครอง (Legitimacy)และสามารถควบคุมประชาชนใต้ปกครอง(Subjects)[42] ให้ไม่สามารถลุกขึ้นต่อต้าน/ทัดทานอำนาจรัฐได้

             กล่าวอีกนัยหนึ่งสหรัฐพยายามทำสงครามเพื่อช่วงชิงพื้นที่ทางความคิด (War on position) ในประเทศช่วงก่อนการบุกอัฟกานิสถาน ใน ค.ศ.2001 โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อสร้างความชอบธรรมในการรุกรานสหรัฐและการได้มาซึ่งความเห็นชอบของมติมหาชน

             อย่างไรก็ตาม แต่บุชยังไม่สามารถสร้าง “กลุ่มก้อนทางประวัติศาสตร์” (Historical Bloc) ซึ่งถือเป็นการสร้างหรือแปรสภาพความคิด ความเห็นของกลุ่มต่างๆ ในสังคมไม่ว่าจะเป็นกลุ่มที่เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย ให้ไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อสร้างเอกภาพหรือสร้างสภาวะที่เรียกว่าการครอบงำโดยสมบูรณ์/เบ็ดเสร็จเด็ดขาด (Absolute Domination) ได้สำเร็จ            

                 พิจารณาได้จากกระแสต่อต้านการดำเนินนโยบายชิงโจมตีก่อน (Preemption) มิใช่เพียงแต่จากฝ่ายเดโมแครต (Democrat) ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้านในขณะนั้น แต่รวมถึงฝ่ายรีพับลิกัน (Republican) และประชาชนที่สนับสนุนรีพับลิกันเองที่เริ่มมีปฏิกริยาไม่เห็นด้วยกับแนวทางตามลัทธิบุช (Bush Doctrine) โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มครอบครัวของทหารที่ถูกส่งไปปฏิบัติภารกิจและประจำการในอัฟกานิสถานและอิรักกล่าวคือรัฐบาลไม่สามารถที่จะสร้างความเป็นเอกภาพระหว่างกลุ่มต่างๆ ภายในประเทศได้สำเร็จนั่นเอง

                 หากย้อนมองถึงการสร้างความยินยอมพร้อมใจในพื้นที่ระหว่างประเทศ (International Realm)
อาจพิจารณาได้ว่าคำกล่าวของบุช ที่ส่งสัญญาณไปยังชาติพันธมิตรของสหรัฐและชาติที่ยัง “เป็นกลาง” ให้ตัดสินใจเลือกข้าง หรือแสดงท่าทีตอบสนองต่อนโยบายของสหรัฐ เป็นความพยายามสร้างความยินยอมพร้อมใจและสร้าง “กลุ่มก้อนทางประวัติศาสตร์” ในระดับระหว่างประเทศ 

              ซึ่งค็อกซ์ชี้ว่า[43] การสร้างกลุ่มก้อนทางประวัติศาสตร์ในระดับระหว่างประเทศ พัฒนาจากกลุ่มประวัติศาสตร์ในระดับการเมืองภายใน ก่อนจะขยายเข้ากับกลุ่มต่างๆที่มีพลังเหนือรัฐจนพัฒนาเป็นกลุ่มประวัติศาสตร์ใหม่ๆ เช่น องค์การระหว่างประเทศนั่นเองในที่นี้กลุ่มก้อนทางประวัติศาสตร์ ในกรณีของสหรัฐอเมริกาที่เห็นได้ชัดคือ การร่วมือกับพันธมิตรของตน อาทิ กลุ่มประเทศที่เป็นสมาชิกนาโต้ (NATO) หรือกลุ่มประเทศในสหภาพยุโรป (European Union: EU) ตลอดจนประเทศที่เป็นพันธมิตร (Alliance) กับสหรัฐอย่างญี่ปุ่นหรือแม้แต่กระทั่งไทย แต่สหรัฐยังไม่สามารถสร้างกลุ่มประวัติศาตร์ผ่านองค์กรระหว่างประเทศอย่างสหประชาชาติ (United Nations: UN) ได้สำเร็จ

           เมื่อสหรัฐภายใต้รัฐบาลบุชตัดสินใจใช้อำนาจเชิงบังคับ (Coercion) หรือการทำสงครามขับเคลื่อน (War on movement) ต่อรัฐบาลตาลีบันในอัฟกานิสถานและโค่นล้มระบอบซัดดัมในอิรัก  แม้ว่าสหรัฐจะได้รับชัยชนะสงครามกล่าวคือสามารถล้มและเปลี่ยนแปลงระบบ ให้เป็น “ประชาธิปไตย”อย่างที่สหรัฐต้องการ   แต่สหรัฐหลงลืมว่า “ทุกสิ่งมีราคาที่ต้องจ่าย” (Everything has a price to pay) และ “ราคา” ที่สหรัฐต้องจ่ายในครั้งนี้ก็คือความเกลียดชังจากประเทศต่างๆ ทั่วโลกโดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกมุสลิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสหรัฐไม่สามารถตรวจพบอาวุธทำลายล้างสูงหรือนิวเคลียร์ในอิรัก ทั้งๆ ที่เป็นสาเหตุสำคัญประการหนึ่งที่สหรัฐใช้  “กล่าวอ้าง” ในการสร้างธรรมยุทธ์ (Just War) ในการรุกรานอิรัก

          สหรัฐยังมีความพยายามในการครองอำนาจนำผ่านการสร้างกลไกอำนาจรัฐ (State Apparatus) เพื่อครองอำนาจนำในอิรักและอัฟกานิสาน ผ่านการตั้งบุคคลที่มีสายสัมพันธ์กับรัฐบาลสหรัฐและประธานาธิบดีบุช เช่น นาย ฮาร์มิด กาไซ (Hamid Karzai) โดยเขาเคยทำงานในบริษัทน้ำมัน Unocal ซึ่งต้องการลงทุนในการสร้างท่อส่งแก๊ซและน้ำมันจากอัฟกานิสถานผ่านปากีสถาน และสิ้นสุดที่ฝั่งแปซิฟิก[44] แต่ไม่สามารถกระทำได้เพราะมีรัฐบาลตาลีบันและ “กลุ่มผู้ก่อการร้าย”เป็นอุปสรรคที่สำคัญ          

           อาจกล่าวได้ว่าความต้องการน้ำมันในดินแดนตะวันออกกลางเป็น “หลักหมุด” สำคัญในการดำเนินนโยบายต่างประเทศของสหรัฐอเมริกามาช้านานแล้ว พิจารณาได้จากคำกล่าวของ ลอว์เรนซ์ โคธ (Lawrence Koth) อดีตผู้ช่วยรัฐมนตรีกลาโหม ซึ่งกล่าวเกี่ยวกับจุดประสงค์ในการเข้าช่วยเหลือคูเวตในสงครามอ่าวเปอร์เซีย (Gulf War) ใน ค.ศ.1991 ไว้อย่างชัดเจนว่า “If Kuwait grew carrots, we wouldn’t give a damn[45]    

          สหรัฐอเมริกาแสดงบทบาทสำคัญในภูมิภาคต่างๆโดยเฉพาะอย่างยิ่งในดินแดนตะวันออกกลางซึ่งอุดมสมบูรณ์ไปด้วย “แหล่งน้ำมัน” โดยพยายามหาข้ออ้างเพื่อเข้าไปตักตวงผลประโยชน์ อันตามซึ่งคำถามว่าสหรัฐอเมริกาทำสงครามต่อต้านการก่อการร้ายเพื่อสร้างความชอบธรรม/ธรรมยุทธ์ (Just War) โดยหวังผลประโยชน์แอบแฝงหรือไม่           

            นอกจากนี้ความต้องการเปลี่ยนแปลงรูปแบบและ “วิถีคิด” หรือหากกล่าวในมุมมองของกรัมชี่คือการทำสงครามช่วงชิงพื้นที่ทางความคิด (War on position) ของชาวมุสลิมทำให้สหรัฐ เริ่มยึดครองพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ของพระเจ้าผ่านการสร้างฐานทัพขนาดใหญ่ในซาอุดิอารเบีย ทำสงครามกับอิรัก และ สนับสนุนให้อิสราเอลยึดครองนครเยรูซาเล็มอันเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเท่ากับเป็นการท้าทายอำนาจของพระอัลเลาะห์และศรัทธาของชาวมุสลิม ซึ่งเท่ากับว่านอกจากมิติทางเศรษฐกิจแล้ว สหรัฐยังสร้างความขัดแย้งศาสนาอีกประการหนึ่งด้วย             

            แท้จริงแล้วหากย้อนมองความพยายามในการครองอำนาจนำของสหรัฐอเมริกากล่าวคือ สหรัฐอเมริกามีความต้องการในการสร้าง “จักรวรรดิ” เพื่อครอบงำและตักตวงผลประโยชน์จากประเทศต่างๆ ตั้งแต่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองเป็นต้นมา ซึ่งสรวิศ ชัยนาม ชี้ว่าการสร้าง “จักรวรรดิ” นี้“มิได้เป็นไปเพื่อป้องกันตัวหรือไร้ซึ่งเจตนา แต่มีความตั้งใจเพื่อเข้าไปจัดวางโครงสร้างเศรษฐศาสตร์การเมืองโลกใหม่ เพื่อให้โลกเป็นสถานที่ซึ่งมีความปลอดภัยต่อผลประโยชน์ของสหรัฐ”[46]  

          ซึ่งอำนาจทางการเมืองแบบจักรวรรดิของสหรัฐอเมริกาปรากฏให้เห็นตั้งแต่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา และมีลักษณะเป็นสิ่งที่เบ็ดเสร็จเด็ดขาด (Totality) หรือไร้เทียมทานโดยเฉพาะอย่างยิ่งภายหลังจากการสิ้นสุดของสงครามเย็นซึ่งช่วยส่งเสริมทำให้ “อภิมหาเรื่องเล่า” (Metanarratives) เกี่ยวกับคุณงามความดีของ ประชาธิปไตย เสรีภาพ สิทธิมนุษยชน อัตลักษณ์แบบอเมริกัน การปฏิบัติตนในฐานะของการเป็นตำรวจโลก (World Policeman) ตลอดจนการทำให้เป็นอเมริกัน (Americanization) ซึ่งกลายเป็นรูปแบบที่มีความเป็นสากล (Universalism) และได้รับการยอมรับแม้ในประเทศที่มีความยึดมั่นในวัฒนธรรมของตนเอง เช่น กลุ่มประเทศตะวันออกกลาง เป็นต้น

                อย่างไรตาม แต่ผลจากการใช้อำนาจบังคั (Coercion) หรือการทำสงครามเพื่อจัดการกับขบวนการก่อการร้ายและระบอบการปกครองอันไม่พึงประสงค์ แม้สหรัฐที่มีความพร้อมทั้งกำลังทางทหาร ทางเศรษฐกิจและแรงสนับสนุนจากชาติพันธมิตร ตลอดจนสามารถเข้าครอบครองพื้นที่ทางการเมืองได้ภายในเวลาอันรวดเร็ว แต่สหรัฐก็ไม่สามารถที่จะครอบงำพื้นที่ทางความคิดหรือสร้างความยินยอมพร้อมในเวทีระหว่างประเทศได้สำเร็จ หรืออาจกล่าวได้ว่าสหรัฐล้มเหลวในการสร้างการครองอำนาจนำนั่นเอง

                ยิ่งไปกว่านั้น การตัดสินใจการใช้อำนาจทางการทหารของสหรัฐในการบุกอัฟกานิสถานและอิรักยังทำลายโครงสร้างส่วนบน (Social Structure) หรืออิทธิพลและอำนาจทางวัฒนธรรมตลอดจนการยอมรับจากชาติต่างๆ ที่สั่งสมมาตลอดหลายปีของสหรัฐลงภายในระยะเวลาเพียงสองปี หรืออาจกล่าวได้ว่าสหรัฐกำลังเผชิญกับสภาวะการต่อต้านการครองอำนาจนำ (Counter Hegemony) นั่นเอง [47] ปฏิกริยาการต่อต้านการครองอำนาจนำเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วโลกโดยเฉพาะอย่างยิ่งจากกลุ่มประเทศในโลกอาหรับ ซึ่งมีแกนนำสำคัญคือประธานาธิบดีมาห์มูด อาห์มาดิเนจาด (Mahmoud Ahmadinejad) ผู้นำของอิหร่านซึ่งแสดงท่าทีแข็งกร้าวและเป็นศัตรูกับสหรัฐอเมริกาอย่างเปิดเผย หรือแม้กระทั่งในประเทศสหรัฐอเมริกาเองที่ความนิยมในตัวประธานาธิบดีบุชตกต่ำอย่างสุดขีด จนถึงขั้นที่ประชาชนเบื่อหน่ายพรรครีพับลิกันและเทคะแนนเสียงให้กับผู้นำพรรคเดโมแครทคนใหม่อย่างบารัก โอบามา ซึ่งเหมือนเป็นความหวังของสหรัฐอเมริกาและชาวโลกที่ผิดหวังกับการบริหารราชการและ“การจัดระเบียบโลก”(World Order) ที่กลับสร้างให้โลกมีสภาวะ “ไร้ระเบียบ” (World Disorder) มากยิ่งขึ้น

                สภาวะของโลกยุคของการเปลี่ยนถ่ายอำนาจจากประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิ้ลยู บุช สู่ประธานาธิบดีผิวสีคนแรกแห่งสหรัฐอเมริกาที่มาพร้อมกับการรณรงค์หาเสียงด้วยคำว่า  Change   อันประสบความสำเร็จและถือได้ว่าการได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดีของโอบามานั้นเป็นการเข้ามาลดความตึงเครียด /เปลี่ยนบรรยากาศของการเมืองระหว่างประเทศที่เคยคุกรุ่นก่อนหน้านี้ให้สงบลง เพราะรัฐบาลบุชทั้งสองสมัย ได้สร้างความแตกแยกและกระแสเกลียดชังอเมริกันไปทั่วทั้งโลกจากการเปิดฉากโจมตีทั้งอัฟกานิสถานและอิรักด้วยนโยบายชิงโจมตีก่อน (Pre-emptive  Diplomacy)[48] หรือแม้แต่กระทั่งคำพูดของบุชที่กล่าวว่าการรบของทหารอเมริกันครั้งนี้จะเปรียบเสมือนกับการทำสงครามครูเสดครั้งใหม่[49] ซึ่งมีส่วนสำคัญอันก่อให้เกิดความไม่พอใจแก่ประเทศโลกมุสลิมเป็นอย่างมาก การก้าวเข้ามาพร้อมกับความหวังในตัวโอบามาที่เข้ามาเปลี่ยนท่าที่อันแข็งกร้าวของนโยบายต่างประเทศ รวมทั้งประเด็นด้านการทหารของสหรัฐอเมริกาจากสายเหยี่ยวสู่สายพิราบ อย่างไรก็ตาม แต่โอบามาต้องเข้ามาบริหารประเทศและ “โลก” ท่ามกลางปัญหาต่างๆ ทั้งปัญหาภายในประเทศ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องระบบประกันสุขภาพ  ปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจ ซึ่งตามมาด้วยอัตราการว่างงานที่พุ่งสูงขึ้นสูงสุดนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง[50] และปัญหาซึ่งเป็นประเด็นระหว่างประเทศ อาทิไข้หวัด 2009, วิกฤตนิวเคลียร์ในเกาหลีเหนือและอิหร่าน, ปัญหาการก่อการร้าย ปัญหาโลกร้อน และปัญหาที่เรื้อรังที่สืบทอดจากรัฐบาลบุชนั่นคือปัญหาการถอนกำลังทหารออกจากอิรักและอัฟกานิสถาน ซึ่งยังคงมีความรุนแรงเกิดขึ้นเป็นระยะ[51]

                กล่าวโดยสรุปแล้ว สงครามในอัฟกานิสถานและอิรักจึงเป็น “สงครามราคาแพง” อีกครั้งของสหรัฐอเมริกาถัดจากสงครามเวียดนามที่สิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1975   โดยสงครามเวียดนามหลายคนอาจกล่าวว่าสหรัฐแพ้สงครามในบ้าน กล่าวคือแพ้ต่อมติมหาชนของชาวอเมริกันที่ไม่เห็นด้วยต่อการทำสงครามในเวียดนาม แต่ในกรณีสงครามในอัฟกานิสถานและอิรักผู้เขียนมองว่าสหรัฐแพ้สงครามทั้งในบ้านและนอกบ้าน

                ยิ่งไปกว่านั้นสงครามในครั้งนี้ยังเป็นสงครามที่ยังไม่สิ้นสุด แม้จะมีการเปลี่ยนถ่ายอำนาจภายในอัฟกานิสถานและอิรักแล้ว แต่ความเกลียดชังของผู้คนชาวอาหรับยังคงฝังลึกโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มชาวมุสลิมผู้เคร่งศาสนา (Islamic Fundamentalists) [52] ซึ่งเป็นพลังสำคัญอย่างยิ่งต่อสู้กับสหรัฐอเมริกาในอนาคตสืบต่อไป

                อย่างไรก็ตาม แม้จะมีกระแสต่อต้านความเป็นอเมริกัน (Anti-American) แต่สหรัฐอเมริกายังคงมีอำนาจทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และ วัฒนธรรม ที่หยั่งรากลึกและแทรกซึมในวิถีคิดของประเทศต่างๆ ทั่วโลก จึงอาจพิจารณาได้ว่าในระยะสั้น (Short Term) สหรัฐน่าจะยังคงรักษาความเป็นมหาอำนาจของตนได้อยู่ในระดับหนึ่ง

               แต่หากพิจารณาในระยะยาวแล้ว หากสหรัฐอเมริกายังคงใช้รูปแบบของการใช้อำนาจบังคับ (Coercion) ต่อไปในระยะยาว สหรัฐอเมริกาคงไม่สามารถฟื้นคืนภาพลักษณ์ (Image) และกลับมาชาติเป็นมหาอำนาจของโลกในปัจจุบัน ซึ่งมีกลุ่มประเทศอย่างเยอรมัน จีน รัสเซีย จีน บราซิล หรือกลุ่มประเทศสหภาพยุโรปที่มีศักยภาพทั้งทางเศรษฐกิจและการเมืองใกล้เคียง/ทัดเทียมกับสหรัฐ

               สุดท้ายแล้วหากมองผ่านกรอบความคิดแบบกรัมชี่ ซึ่งมองการครองอำนาจนำ (Hegemony) ว่าคือคือการสร้างอำนาจของผู้ปกครองผ่านทางการสร้างความยินยอมพร้อมใจ (Consent) โดยทำการผลิต (Produce) และผลิตซ้ำ (Re-produce) คุณค่าตลอดจนค่านิยมต่างๆ ในสังคมเพื่อสร้างความชอบธรรมในการปกครอง (Legitimacy) และควบคุมผู้ใต้ปกครอง (Subjects)[53] ให้ไม่สามารถต่อต้านอำนาจของผู้ปกครองได้ และหากผู้ปกครองไม่สามารถครองอำนาจนำไม่สำเร็จก็จะเกิดการต่อต้านการครองอำนาจนำ (Counter-hegemony) ในพื้นที่ประชาสังคมผ่านการสร้างกลุ่มประวัติศาสตร์ (Historical Bloc) ซึ่งหากทำสำเร็จก็จะสามารถเปลี่ยนแปลงสังคม และยึดอำนาจกลับคืนจากชนชั้นปกครองได้

               ทั้งนี้อย่างที่ได้กล่าวไปแล้วว่าสหรัฐอเมริกามีความพยายามครอบครองอำนาจนำในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ ตลอดจนพยายามที่รักษาสถานะ/เพิ่มพูนให้เท่ากับยุคสันติภาพอเมริกา (Pax Americana) ซึ่งเป็นยุคที่สหรัฐอเมริกาประสบความสำเร็จทั้งทางเศรษฐกิจและความมั่นคงทางการเมือง ประกอบกับสหรัฐยังเป็นประเทศที่ชาติต่างๆ ให้การยอมรับและยอมอยู่ใต้ “ร่มเงา” ตลอดจนยังเป็นผู้เผยแพร่ระบบคิด และวัฒนธรรมแบบอเมริกันโดยเป็นสิ่งที่แทรกเข้าไปในระดับสามัญสำนึก (Common Sense) ของประชากรโลก ซึ่งถือเป็นการครองอำนาจนำที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดเพราะสามารถครอบครองผู้ใต้ปกครองได้โดยที่ผู้ใต้ปกครอง “ไม่รู้สึก” ถึงการถูกควบคุมโดยผู้ปกครองเลยแต่อย่างใด

               แต่ความยิ่งใหญ่ของสหรัฐต้องเสื่อมคลายลง โดยเฉพาะอย่างภายหลังการตัดสินใจทำสงครามต่อต้านการก่อการร้าย (War on terror) และรุกรานอัฟกานิสถานและอิรัก ทำให้ภาพของชาติที่เป็น “ตำรวจโลก” ที่ยืนหยัดอยู่บนอุดมการณ์ประชาธิปไตย สิทธิมนุษยนชน กลายเป็น “กลุ่มผู้ก่อการร้าย” เสียเองในสายตาของหลายๆชาติและนั่นคือปฏิกริยาของการต่อต้านการครองอำนาจนำ (Counter Hegemony) ที่สั่นคลอนความเป็นมหาอำนาจของสหรัฐอเมริกาในปัจจุบันและเมื่อย้อนกลับไปอ่านคำพูดของเฟอร์ดินานด์ มาร์กอสในตอนต้นก็น่าคิดว่าตอนนี้สหรัฐอเมริกาได้ใช้  “กระสุนปืนหนึ่งพันนัด” ของตนไปหมดแล้วหรือยัง? และคำถามที่สำคัญกว่านั้นคือถ้าสหรัฐอเมริกาใช้ “กระสุน” จนหมดสิ้นเสียทุกนัดแล้ว จะใช้อาวุธ/อำนาจชนิดใดเพื่อรักษาระบบและครองอำนาจนำต่อไปในอนาคต

เอกสารอ้างอิง 

หนังสือภาษาอังกฤษ 

Charles W Kegley.2004. World Politics : trend and transformation.Australia :
                              Thomson/Wadsworth.

Goldstein, Joshua S.2005.International relations.New York : Pearson Longman

Maurice A. Finocchiaro.2002.Gramsci and the history of dialectical thought.
                           Cambridge : Cambridge University Press.

Peter Worsley.2002.Marx and Marxism.UK:Routledge

Stephen Hobden and Richard Wyn Jones.2008.The Globalization of World Politics:
                          an Introduction to International Relations .John Baylis,Steve Smith(ed.),

                          Marxist Theories of International Relations.Oxford University Press, USA

หนังสือภาษาไทย
ขจิต จิตตเสวี.2552.องค์การระหว่างประเทศ. พิมพ์ครั้งที่ 1.  กรุงเทพฯ : วิญญูชน 

คริสโตเฟอร์ ฮิตเชนส์ 2547.สงครามสั้นอันยืดเยื้อ: การปลดปล่อยที่ถูกเลื่อนของอิรัก.
                     แปลโดย สรรพวร วามวาณิชย์.กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด(มหาชน)จอร์ช ฟรีดแมน.2553.The Next 100 Years จะเกิดอะไรขึ้นในรอบ 100 ปี : พยากรณ์โลกวันนี้ถึงปี 2100
                     แปลโดย เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์.กรุงเทพฯ:ซัคเซส มีเดีย
จุฑาทิพ.2551.หลักความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ใจ อึ๊งภากรณ์และคณะ.2545.อะไรนะลัทธิมาร์คซ์ เล่ม2.
                      กรุงเทพฯ:ชมรมหนังสือประชาธิปไตยแรงงาน,หน้า 218
ชัยวัฒน์ สถาอนันต์.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์(บรรณาธิการ). 
                      กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร.2549.รัฐ-ชาติกับ (ความไร้) ระเบียบโลกชุดใหม่.กรุงเทพฯ : วิภาษา
ไชยวัฒน์ ค้ำชู.2551.นโยบายต่างประเทศญี่ปุ่น :ความเปลี่ยนแปลงและความต่อเนื่อง.
                      กรุงเทพฯ: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
ไชยันต์ ไชยพร.2551.Pre modern.กรุงเทพ : Way of book หน้า 125                 
ยุค ศรีอาริยะ.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์(บรรณาธิการ).
                         กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์

__________.2546.สหัสวรรษแห่งสงคราม.กรุงเทพฯ : มูลนิธิวิถีทรรศน์

วัชรพล พุทธรักษา.2552.นีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism):
                     ข้อควรพิจารณาในฐานะทฤษฏีการเมืองระหว่างประเทศ.วารสารวิภาษา.ปีที่3 ฉบับที่7, 71-78.

______________.2552.นีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism):
                      ข้อควรพิจารณาในฐานะทฤษฏีการเมืองระหว่างประเทศ.วารสารวิภาษา.ปีที่3 ฉบับที่8, 67-76.

สมพงศ์ ชูมาก .2551. ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศยุคปัจจุบัน(ทศวรรษ 1990   และแนวโน้ม).
                        กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สรวิศ ชัยนาม.2552.จักรวรรดิอเมริกา : ประวัติศาสตร์แบบทวนกระแส อัตลักษณ์ ชีวอำนาจ.
                       กรุงเทพฯ : ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  
สุภางค์ จันทวานิช.2552.ทฤษฎีสังคมวิทยา.พิมพ์ครั้งที่ 2.
                        กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ข้อมูลจากอินเตอร์เน็ต 

BBC. Saddam Hussein executed in Iraq .
               Retrieved on Sep.29,2010  from http://news.bbc.co.uk/2/hi/6218485.stm

Bloomberg. “U.S. Joblessness May Reach 13 Percent, Rosenberg Says”,
               Retrieved on Oct. 10 2010 from http://www.bloomberg.com/apps
               /news?pid=20601103&sid=as0drZ9lcOhY

Dailyworldtoday.‘โอบามา’ปรับแผนอัฟกาฯ.
               Retrieved on Oct. 10,2010 from http://www.dailyworldtoday.com/columblank.php?colum_id=43087

Pantip.ไทยส่งทหาร886นายไปอิรัก.
               Retrieved on Oct.9,2010, from http://topicstock.pantip.com/rajdumnern/topicstock
              /P2402122/P2402122.html

Pew Global Attitudes Project .America’s Image in the World: Findings from the Pew Global Attitudes
                Project  .Retrieved on Oct. 10,2010, from http://pewglobal.org/2007/03/14/americas-image-in-the-
                world-findings-from-the-pew-global-attitudes-project/

The Guardians Saddam: serpent in the Garden of Eden.
                Retrieved on Oct. 10,2010, from http://www.guardian.co.uk/world/2001/jan/12/iraq.worlddispatch

Vincent Cabreza . Imelda Marcos: ‘Power like a gun that must never be fired’
                Retrieved on Sep.18,2010  from http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20080908-
                159440/Imelda-Marcos-Power-like-a- gun-that-must-never-be-fired

 Wikipedia.Tenth Crusade.Retrieved on Oct. 8,2010 from http://en.wikipedia.org/wiki/Tenth_Crusade 
กองทัพเรือ.สงครามอิรัก-วิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์.
                Retrieved on Sep.20,2010  from  http://www.navy.mi.th/ians/document/misc/nvipdoc1.html

เกษียร เตชะพีระ.พี่ยิ้ม. Retrieved on Sep.18,2010  from 
                http://thaienews.blogspot.com/2010/05/blog-post_1750.html

วัชรพล พุทธรักษา.แนวความคิดการครองอำนาจนำของกรัมชี: บททดลองเสนอในการอธิบาย
                ปรากฏการณ์ทางการเมืองไทย. Retrieved on July.21,2010, from http://www.midnightuniv.org/     
                midnight2544/0009999447.html

______________.แนวความคิดการครองอำนาจนำและกลุ่มประวัติศาสตร์. Retrieved on Oct. 2,2010, from
                http://www.midnightuniv.org/midnight2544/0009999447.html.

สารคดี.วันนี้ในอดีต: 11 กันยายน  Retrieved on Sep.19,2010  from 
                http://www.sarakadee.com/web/modules.php ?name=News&file=article&sid=237


[1] เกษียร เตชะพีระ.พี่ยิ้ม. Retrieved on Sep.18,2010  from  http://thaienews.blogspot.com/2010/05/blog-
    post_1750.html

[2] วัชรพล พุทธรักษา.2552.นีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism):ข้อควรพิจารณาในฐานะทฤษฏีการเมืองระหว่างประเทศ.วารสารวิภาษา.ปีที่3 ฉบับที่7, 71-78.

[3]  คำว่า discourse เป็นคำเก่าในภาษาฝรั่งเศส ที่มีรากมาจากภาษาละตินว่า discursas ใช้กันตั้งแต่ศตวรรษที่ 15 หมายถึงการสนทนาตอบโต้  โดยสมเกียรติ วันทะนะ ได้แปลคำว่า discourse เป็นภาษาไทยว่าวาทกรรม ซึ่งคือกรอบความคิดเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่มีลักษณะเป็นสถาบันสืบทอดกันมาแสดงออกผ่านการพูดและการเขียนอย่างต่อเนื่องเพื่อคงไว้ซึ่งลักษณะของวาทกรรมนั้นๆ สุภางค์ จันทวานิช.2552.ทฤษฎีสังคมวิทยา.พิมพ์ครั้งที่ 2.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

[4] สารคดี.วันนี้ในอดีต: 11 กันยายน  Retrieved on Sep.19,2010  from 
    http://www.sarakadee.com/web/modules.php ?name=News&file=article&sid=2373

[5] อ้างแล้ว

[6] Every nation in every region now has a decision to make. Either you are with us, or you are with the terrorists

[7] กองทัพเรือ.สงครามอิรัก-วิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์. Retrieved on Sep.20,2010  from  http://www.navy.mi.th/ians/document/misc/nvipdoc1.html
    สหรัฐได้เพิ่มประเทศในกลุ่มอักษะแห่งความชั่วร้าย(Axis of Evil) จากแต่เดิมที่ประกอบด้วย อิรัก อิหร่าน เกาหลี  อีกสามประเทศได้แก่ ลิเบีย คิวบา และซีเรีย ดูเพิ่มเติมใน จุฑาทิพ.2551.หลักความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หน้า145

[8] คณะมนตรีนี้ประกอบด้วยสมาชิกถาวร (Permanent members) 5 ประเทศ คือ จีน ฝรั่งเศส รัสเซีย สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา และสมาชิกไม่ถาวร (Non-permanent members) อีก 10 ประเทศ
   ขจิต จิตตเสวี.2552.องค์การระหว่างประเทศ. พิมพ์ครั้งที่ 1.  กรุงเทพฯ : วิญญูชน

[9] กองทัพเรือ.สงครามอิรัก-วิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์. Retrieved on Sep.20,2010  from  http://www.navy.mi.th/ians/document/misc/nvipdoc1.html

[10]  ต่อมาภายหลัง ซัดดัม ฮุสเซน ถูกจับภายในหลุมหลบภัยห่างจากเมือง ติกริบ้านเกิดของเป็นระยะทาง 15 กิโลเมตร ก่อนที่จะถูกตัดสินประหารชีวิตโดนการแขวนคอที่ประเทศอิรัก เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ.2003 ดูเพิ่มเติมที่ http://news.bbc.co.uk/2/hi/6218485.stm , Retrieved on Sep.29,2010

[11] แม้จะยังไม่มีคำนิยามที่แน่ชัดของการก่อการร้าย แต่ก็สามารถสรุปหลักการสำคัญของการก่อการร้ายว่าเป็นการกระทำอันมีเป้าหมายเพื่อสร้างความหวาดกลัว และความรู้สึกไม่มั่นคงปลอดภัยให้กับคนในรัฐ
   ชัยวัฒน์ สถาอนันต์.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์(บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์

[12] ชัยวัฒน์ สถาอนันต์.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์(บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์ หน้า 12

[13] อ้างแล้ว หน้า 13

[14] ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร.2549.รัฐ-ชาติกับ (ความไร้) ระเบียบโลกชุดใหม่.กรุงเทพฯ : วิภาษา หน้า 3

[15] อ้างแล้ว หน้า 99

[16] ยุค ศรีอาริยะ.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์(บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์

[17] ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร.2549.รัฐ-ชาติกับ (ความไร้) ระเบียบโลกชุดใหม่.กรุงเทพฯ : วิภาษา หน้า 93

[18] จุฑาทิพ.2551.หลักความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หน้า145

[19] Charles W Kegley.2004. World Politics : trend and transformation.Australia : Thomson/Wadsworth.pp.128

 [20] Every nation in every region now has a decision to make. Either you are with us, or you are with the terrorists

[21] ไชยันต์ ไชยพร.2551.Pre modern.กรุงเทพ : Way of book หน้า 125      
         การมองแบบคู่ตรงข้ามนั้นเป็นการมองที่กดทับคุณค่าของสิ่งอื่นที่ตรงข้ามกับตน และเสนอคำตอบเกี่ยวกับสิ่งที่ดีที่ถูกต้องที่สุดของตัวเองเพียงคำตอบเดียวเท่านั้น โดยมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรักษาไว้ซึ่งความต่างนั้น มิฉะนั้นแล้วจะไม่สามารถสร้างเอกลักษณ์ให้กับคุณค่าที่ดีกว่า/สูงกว่าของผู้กล่าวอ้างได้ เช่น หากปราศจากความอ้วน ก็ไม่สามารถที่จะระบุ(define) รูปแบบของความผอมได้

[22]  ซึ่งหากเป็นการตีความตามรัฐธรรมนูญอย่างเคร่งครัด แม้จะมีการเรียกชื่อกองกำลังดังกล่าวอย่างไรก็ถือเป็นการขัดต่อรัฐธรรมนูญ ตามมาตรา 9 ดูเพิ่มเติมใน ไชยวัฒน์ ค้ำชู.2551.นโยบายต่างประเทศญี่ปุ่น :ความเปลี่ยนแปลงและความต่อเนื่อง.กรุงเทพฯ: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย หน้า 437 

[23] ยุค ศรีอาริยะ.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์(บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์

[24] หลังการสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ญีปุ่นภายใต้นายกรัฐมนตรี โยชิดะ ชิเงรุ ดำเนินนโนบายต่างประเทศโดยยึดแนวคิดลัทธิโยชิดะ(Yoshida Doctrine) ซึ่งเน้นให้ความสำคัญทางเศรษฐกิจ ในขณะเดียวกันก็มีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้ดูแลด้านความมั่นคงของประเทศให้ญี่ปุ่น

[25]   ไชยวัฒน์ ค้ำชู.2551.นโยบายต่างประเทศญี่ปุ่น :ความเปลี่ยนแปลงและความต่อเนื่อง.กรุงเทพฯ: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย หน้า 355

[26] วัตถุประสงค์เริ่มแรกก่อตั้งนาโต้คือ เพื่อจัดตั้งระบบพันธมิตรทางทหารในการถ่วงดุลอำนาจกับฝ่ายคอมมิวนิสต์ (สหภาพโซเวียต) และให้ความช่วยเหลือประเทศสมาชิกในกรณีที่ประเทศสมาชิกถูกคุกคามจากภายนอก ตลอดจนส่งเสริมความมั่นคงในทางเศรษฐกิจ

   ขจิต จิตตเสวี.2552.องค์การระหว่างประเทศ. พิมพ์ครั้งที่ 1.  กรุงเทพฯ : วิญญูชน

[27] ยุค ศรีอาริยะ.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์(บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์ หน้า 17

[28] Pantip.ไทยส่งทหาร886นายไปอิรัก. Retrieved on Oct.9,2010, from

http://topicstock.pantip.com/rajdumnern/topicstock/P2402122/P2402122.html

[29] อ้างแล้ว

[30] วัชรพล พุทธรักษา.2552.นีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism):ข้อควรพิจารณาในฐานะทฤษฏีการเมืองระหว่างประเทศ.วารสารวิภาษา.ปีที่3 ฉบับที่7, 71-78.

[31] เรื่องเดียวกัน

[32] Professor of Political Science, Communications and Culture at York University, Toronto, Canada.

[33]  Professor of Political Science at York University, Toronto, Canada from 1977 to 1992.

[34]..วัชรพล พุทธรักษา.แนวความคิดการครองอำนาจนำของกรัมชี: บททดลองเสนอในการอธิบายปรากฏการณ์ทางการเมืองไทย. Retrieved on July.21,2010, from http://www.midnightuniv.org/midnight2544/0009999447.html

[35] วัชรพล พุทธรักษา.2552.นีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism):ข้อควรพิจารณาในฐานะทฤษฏีการเมืองระหว่างประเทศ.วารสารวิภาษา.ปีที่3 ฉบับที่7, 71-78.

[36] วัชรพล พุทธรักษา.แนวความคิดการครองอำนาจนำและกลุ่มประวัติศาสตร์.
Retrieved on Oct. 2,2010, from http://www.midnightuniv.org/midnight2544/0009999447.html.

[37] ความหมายของคำว่าประชาสังคมของกรัมชี่นั้นแตกต่างจากความหมายตามความเข้าใจทั่วไป ว่าเป็นการเมืองภาคประชาชน ซึ่ง ราชบัณฑิตสถาน ได้ให้ความหมายของประชาสังคมว่าคือ ขบวนการทางสังคม หรือหมายถึงความเป็นพลเมืองในแง่ที่เป็นพลวัตของความเป็นประชาชนที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพิจารณา ตรวจสอบ ทบทวน และกำหนดนิยามใหม่ของสิทธิและหน้าที่ของประชาชน  แต่ อาจารย์ วัชรพล พุทธรักษาชี้ว่าความหมายของประชาสังคมแบบกรัมชี่ เป็นโครงสร้างของระบบ ความคิด ความเชื่อ อุดมการณ์ กฎหมาย วัฒนธรรม และอื่นๆ ที่ไม่ใช่โครงสร้างทางเศรษฐกิจ  เรื่องเดียวกัน

[38] สุภางค์ จันทวานิช. 2552. ทฤษฎีสังคมวิทยา.พิมพ์ครั้งที่ 2.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ,หน้า 188

[39] ใจ อึ๊งภากรณ์และคณะ.2545.อะไรนะลัทธิมาร์คซ์ เล่ม2.กรุงเทพฯ:ชมรมหนังสือประชาธิปไตยแรงงาน,หน้า 218

[40] ดูเพิ่มเติมเกี่ยวกับ การทำสงครามยึดพื้นที่ทางความคิด ( War of Position) และ การทำสงครามขับเคลื่อน( War of movement) ได้ที่  http://www.midnightuniv.org/midnighttext/0009999813.html

[41] วัชรพล พุทธรักษา.แนวความคิดการครองอำนาจนำและกลุ่มประวัติศาสตร์.
Retrieved on Sep.30,2010, from http://www.midnightuniv.org/midnight2544/0009999447.html.

     [42] Goldstein, Joshua S.2005.International relations.New York : Pearson Longman

[43] วัชรพล พุทธรักษา.2552.นีโอกรัมเชี่ยน (Neo-Gramscianism):ข้อควรพิจารณาในฐานะทฤษฏีการเมืองระหว่างประเทศ.วารสารวิภาษา.ปีที่3 ฉบับที่8, 67-76.

[44] ยุค ศรีอาริยะ.2545.จักรวรรดินิยมกับการก่อการร้าย. ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์ (บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : สถาบันวิถีทรรศน์ มูลนิธิวิถีทรรศน์ หน้า 17

[45] The Guardians Saddam: serpent in the Garden of Eden.Retrieved on Oct. 10,2010, from

 http://www.guardian.co.uk/world/2001/jan/12/iraq.worlddispatch

[46] สรวิศ ชัยนาม.2552.จักรวรรดิอเมริกา : ประวัติศาสตร์แบบทวนกระแส อัตลักษณ์ ชีวอำนาจ.กรุงเทพฯ : ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  หน้า 161

[47] ดูเพิ่มเติมเกี่ยวกับภาพพจน์ที่ตกต่ำลงของสหรัฐอเมริกาจาก  America’s Image in the World: Findings from the Pew Global Attitudes Project ได้ที่ http://pewglobal.org/2007/03/14/americas-image-in-the-world-findings-from-the-pew-global-attitudes-project/

[48] จุฑาทิพ คล้ายทับทิม.2551.หลักความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ.กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หน้า 145

[49]This crusade, this war on terrorism is gonna take awhile. And the American people must be patient. I’m gonna be patient,”  from a press conference upon arrival at the South Lawn of the White House, September 16, 2001 ดูเพิ่มเติมที่ http://en.wikipedia.org/wiki/Tenth_Crusade 

[50] Bloomberg. “U.S. Joblessness May Reach 13 Percent, Rosenberg Says”,
Retrieved on Oct. 10 2010 from http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601103&sid=as0drZ9lcOhY

[51] ปัจจุบันมีทหารสหรัฐและทหารพันธมิตรนาโต้ใน อัฟกานิสถานกว่า 140,000 นาย ซึ่งนับตั้งแต่เริ่มทำสงครามเมื่อปี 2001 เป็นเวลา 9 ปี มีทหารของกองกำลังต่างชาติเสียชีวิตกว่า 2,000 นาย เฉพาะปีนี้มีทหารสหรัฐเสียชีวิตแล้ว 323 นาย นับเป็นยอดผู้เสียชีวิตที่สูงที่สุดจากยอดทหารสหรัฐที่เสียชีวิตทั้งหมด 1,270 นาย ตั้งแต่เริ่มทำสงครามที่นั่นหลังเหตุการณ์ 11 กันยายน ปี 2001  โดยประธานาธิบดีบารัค โอบามา แห่งสหรัฐ ยืนยันคำมั่นเรื่องการถอนกองกำลังสหรัฐออกจากอัฟกานิสถาน และคืนอำนาจการดูแลความมั่นคงให้กับกองทัพอัฟกานิสถานในปี 2011 Dailyworldtoday.‘โอบามา’ปรับแผนอัฟกาฯ.Retrieved on Oct. 10,2010, from http://www.dailyworldtoday.com/columblank.php?colum_id=43087

[52]  ผู้เขียนมองว่า ชาวมุสลิมผู้เคร่งศาสนา(Islamic Fundamentalists) หากพิจารณากับแนวคิดของกรัมชี่ เรื่องปัญญาชนที่มีส่วนสำคัญในการโค่นล้มอำนาจของชนชั้นนายทุน/ผู้ปกครอง ก็มีลักษณะใกล้เคียงกับปัญญาชนจัดตั้ง (organic interectuals) ซึ่งกรัมชี่มองว่ามีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการเปลี่ยนสังคมหรือท้าทายอำนาจรัฐ ในที่นี้คือท้าทายความยิ่งของสหรัฐอเมริกานั่นเอง

[53]  Goldstein, Joshua S.2005.International relations.New York : Pearson Longman